علل نازایی در زنان

یکی از مشکلاتی که برخی از بانوان با آن مواجه میشوند عدم باروری یا نازایی می‌ باشد.

البته مهم است بدانید که دلایل مختلفی بر چنین آسیبی اثرگذار است که مهمترین آنها را در این مطلب برایتان شرح خواهیم داد.

تمامی متخصصان فعال در حوزه زنان به بانوان توصیه می‌ کنند که از سنین ۲۰ تا ۳۵ سالگی برای بارداری اقدام کنند.

زیرا در این دوره بانوان شرایط جسمانی ایده آلی برای بارداری دارند و این مسئله بدون نقص و آسیب انجام می‌ پذیرد.

با افزایش سن ممکن است تخمک‌ ها دیگر قدرت باروری نداشته باشند و ضعف آنها باعث میشود تا فرد با نازایی مواجه شود به همین دلیل است که اغلب بانوان در سنین بالاتر از ۳۵ سال کمی سخت باردار میشوند و نیاز است که مدت زمان طولانی را برای اقدام به بارداری صرف کنند.

از دیگر دلایل اختلال در باروری بانوان می‌ توان به مشکلاتی در تخمک گذاری اشاره کرد.

با ایجاد کوچک‌ ترین اختلال در عملکرد تخمدان‌ ها ایجاد نازایی چندان دور از انتظار نیست و یکی از عوامل مهم در ناباروری شناخته میشود.

برخی از آسیب‌ ها و بیماری‌ های زنانه مانند سندروم تخمدان پلی کیستیک یا تنبلی تخمدان از دیگر عوامل موثر بر نازایی بانوان می‌ باشد.

البته نارسایی زودرس تخمدان هم بر این عارضه بی‌ تأثیر نیست و از مهمترین دلایل نازایی به شمار می‌ آیند.

همان طور که می‌ دانید هورمون‌ ها نقش بسیار مهمی در تعادل بدن دارند و اگر بانوان اختلالات هورمونی را تجربه کنند، اولین و واضح‌ ترین نشانه را می‌ توانند در عدم باروری تجربه نمایند.

اختلالات هورمونی از مهمترین علل نازایی در زنان شناخته میشود.

تا زمانی که این مسئله درمان نشود و میزان هورمون‌ ها به حد متعادل نرسد نازایی رفع نخواهد شد.

از دیگر عوامل موثر بر نازایی در زنان می‌ توان به اختلالات مربوط به لوله‌ های فالوپ اشاره کرد.

اگر لوله‌ های فالوپ دچار انسداد یا پیچ خوردگی باشند شرایط برای انتقال اسپرم به تخمدان‌ ها وجود ندارد.

این مسئله باعث ایجاد ناباروری میشود و تا زمانی که مشکل پیش آمده رفع نشود لوله‌ های فالوپ مسیر مناسبی برای انتقال اسپرم‌ ها نبوده و هرگز لقاح اتفاق نمی‌ افتد.

گاهی اوقات نازایی در زنان به دنبال بیماری‌ های خاصی همچون آندومتریوز اتفاق می‌ افتد.

اگر بخش داخلی رحم بیش از حد طبیعی ضخیم شود شرایط برای لقاح درست فراهم نخواهد بود و البته ناهنجاری‌ ها و ضایعات رحمی هم بر این مسئله اثرگذار هستند.

تک تک موارد گفته شده خود به تنهایی می‌ توانند عاملی برای نازایی باشند و اگر شخص یک یا دو مورد از این عوارض را تجربه کند باید سریعاً برای درمان اقدام کرده و تا از سنین باروری عبور نکرده‌ اند می‌ توانند بعد از درمان بارداری را به روش طبیعی تجربه کند.

نکته دیگری که باید در مورد نازایی بدانید این است که اگر افراد به واسطه شغلی که انجام می‌ دهند در معرض تشعشعات و اشعه‌ های خطرناک قرار بگیرند به مرور زمان کیفیت اسپرم‌ ها و تخمک‌ ها کاهش یافته و این روال باعث بروز نازایی میشود.

در چنین موقعیتی روند درمان برای افراد بسیار سخت طی میشود و درصد موفقیت محدود است.

تاثیر انواع مواد غذایی بر نازایی

تمامی خوراکی‌ هایی که در طی روز مصرف می‌ کنید تاثیر مستقیمی بر عملکرد بدن دارد حتی می‌ تواند در کنار فواید زیاد و اثرگذاری مثبت، گاهی اثر منفی نیز داشته باشند.

به عنوان مثال اگر افراد با نازایی مواجه باشند می‌ توانند با مصرف انواع خوراکی‌ های مقوی به رفع این عارضه کمک کنند.

مهم است که این بانوان رژیم غذایی متعادلی داشته باشند و باید انواع ویتامین‌ ها و مواد مغذی را همه روزه در مقادیر مناسب مصرف کنند.

اگر بانوانی که با نازایی مواجه هستند در طی روز از غذاهای حاوی آنتی اکسیدان استفاده کنند خیلی زود شاهد رفع این عارضه خواهند بود.

مصرف انواع میوه‌ ها مانند مرکبات و توت‌ ها و یا سبزیجاتی مانند اسفناج و کلم بروکلی باعث تقویت بدن شده و احتمال باروری را افزایش می‌ دهد.

توجه کنید که برخی از انواع مغزها مانند گردو و بادام محافظ خوبی برای سلامت تخمک و اسپرم هستند و از آنها در برابر استرس محافظت می‌ کنند.

با مصرف این خوراکی‌ ها در حد متعادل می‌ توانید به رفع نازایی کمک کنید.

اطمینان داشته باشید که به تقویت بدن کمک کرده و در کنار رفع هرگونه استرس و تنش خیلی زود به نتیجه مثبت دست خواهید یافت.

مصرف چربی‌ های سالم برای هر فرد ضروری است و البته بانوانی که تصمیم به بارداری دارند باید در حد تعادل از اسید چرب امگا ۳ استفاده نمایند.

این چربی‌ های مفید در ماهی‌ هایی همچون سالمون وجود دارد و البته این افراد با مصرف دانه کتان و گردو می‌ توانند در کنار تامین چربی مورد نیاز بدن هورمون‌ ها را تنظیم کرده و جریان خون به اندام‌ های تناسلی بهبود می‌ یابد و این مسئله به طور قطعی می‌ تواند به رفع و درمان نازایی کمک کند.

علاوه بر موارد گفته شده توجه کنید که از مصرف منابع پروتئینی نباید غافل شد، لوبیا و عدس و همچنین گوشت بدون چربی و لبنیات منبع خوبی جهت تامین پروتئین مورد نیاز بدن هستند.

هر چند می‌ توانید با مصرف انواع حبوبات آهن بدن را به قدر کافی تامین کرده و نباید از سبزیجات برگدار غافل شد.

زیرا مصرف پیوسته این مواد غذایی در بهبود وضعیت تخمک‌ ها و تخمک گذاری درست موثر هستند.

مهم است بدانید که مصرف کربوهیدرات‌ های پیچیده باعث میشود تا سطح قند خون در حد متعادل و ثابت نگه داشته شود و به مدیریت وزن افراد کمک کرده و مصرف آنها برای انجام یک بارداری سالم مهم است.

اگر افراد انواع مواد غذایی ضروری را بشناسند و در حد و اندازه مناسب از آنها استفاده کنند علاوه بر تامین نیاز بدن می‌ توانند وزن خود را در حد ایده آل نگه دارند و با تعادل هورمونی و چرخه قاعدگی، بدون اختلال می‌ توانند برای بارداری اقدام کنند.

انواع روش های درمان‌ ناباروری

زمانی که افراد برای بارداری اقدام می‌ کنند و در شش ماهه اول نتیجه مناسب را به دست نمی‌ آورند با این نگرانی مواجه میشوند که مبادا عملکرد طبیعی تخمدان‌ ها یا اسپرم‌ ها از بین رفته باشد و این مسئله به وجود می آید که مبادا شخص با نازایی قطعی مواجه است.

چنین تصوری عموماً اشتباه است و متخصصان می‌ توانند با راه‌ های درمانی متعدد نازایی را رفع کنند و امکان انجام بارداری به صورت طبیعی فراهم خواهد شد.

برای درمان ناباروری ابتدا متخصصان وضعیت زنان و مردان را بررسی کرده و اگر اختلالی در سلامت و عملکرد بیضه‌ ها، اسپرم ها، تخمدان‌ ها و تخمک وجود داشته باشد سریع تر عارضه را بهبود بخشیده تا روال طبیعی باروری اتفاق بیفتد.

مهم است که مدت زمان تلاش افراد برای بارداری، سن فرد و همچنین آسیب‌ های احتمالی مورد ارزیابی قرار بگیرند تا پزشک بتواند بهترین شیوه درمانی را برای مراجعین انجام دهد.

در اغلب موارد نازایی با مصرف انواع داروهای محرک بهبود می‌ یابد.

اگر از این روش درمانی نتیجه‌ ای که انتظار می‌ رود حاصل نشد متخصصان سایر روش‌ های تخصصی مانند ‏آی یو آی،ivf و میکروانجکشن را در برنامه درمانی شخص قرار می‌ دهند و با توجه به نوع آسیب بهترین شیوه را پیش می‌ گیرند.

با وجود روش‌ های تخصصی و البته کاربردی درمان نازایی چندان هم سخت نیست.

مهم است که افراد این دوره را به طور کامل سپری کرده تا شرایط جسمانی برای انجام باروری فراهم شود.

تمامی متخصصانی که در زمینه درمان نازایی فعالیت دارند مصرف انواع داروها و سایر روش‌ های تخصصی را در کنار مراقبت‌ های خانگی و اصلاحات رژیم غذایی موثر دانسته و معتقدند که رعایت این نکات در کنار یکدیگر تا حد زیادی موثر است و به رفع و درمان نازایی کمک می‌ کنند.

درمان ناباروری با میکرواینجکشن

تزریق اسپرم به داخل سیتوپلاسم (ICSI) یک روش پیشرفته درمان ناباروری است که معمولاً برای مشکلات مربوط به فاکتور مردانه استفاده می‌شود.

در این روش، یک اسپرم سالم مستقیماً به داخل تخمک تزریق می‌شود. این روش معمولاً زمانی استفاده می‌شود که اسپرم کیفیت پایین، تعداد کم یا تحرک ضعیفی داشته باشد.

ICSI شانس باروری بالایی دارد و معمولاً همراه با IVF انجام می‌شود.

برای موفقیت بیشتر، بررسی سلامت رحم، تخمک‌ها و وضعیت هورمونی زن و مرد بسیار مهم است و باید قبل از شروع به طور کامل انجام شود.

درمان ناباروری با تلقیح داخل رحمی (IUI)

تلقیح داخل رحمی (IUI) یک درمان پیشرفته ناباروری است.

در این روش، اسپرم‌های آماده شده به طور خاص در رحم زن کاشته می‌شوند. گاهی اوقات زنان قبل از انجام IUI با داروهایی که تخمک‌گذاری را تحریک می‌کنند نیز درمان می‌شوند.

درمان ناباروری با IUI معمولاً برای موارد زیر استفاده می‌شود:

• ناباروری خفیف با عامل مردانه
• زوج‌هایی با ناباروری غیرقابل توضیح

درمان ناباروری با IVF

فناوری کمک باروری شامل تمام درمان‌های باروری می باشد که در آن تخمک‌ها یا جنین‌ها در خارج از بدن مدیریت و کنترل می‌شود. به طور کلی، روش‌های ART شامل موارد زیر است:

• برداشتن تخمک بالغ از تخمدان با استفاده از سوزن
• ترکیب تخمک و اسپرم در آزمایشگاه
• بازگرداندن جنین به بدن زن یا اهدای آن به زن دیگر

نوع اصلی ART، لقاح آزمایشگاهی (IVF) است. IVF مخفف لقاح آزمایشگاهی است و رایج‌ترین نوع ART است. مراحل IVF این است که تخمک‌ها و اسپرم‌ها در آزمایشگاه برای ایجاد جنین ترکیب می‌شوند. پس از ۳ تا ۵ روز، جنین به رحم زن منتقل می‌شوند.

جنین‌ها می‌توانند برای استفاده در آینده منجمد می شوند. هنگامی که یک جنین منجمد ذوب شده و به رحم زن منتقل می‌شود، این فرآیند انتقال جنین منجمد (FET) نامیده می‌شود.

تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسمی (ICSI) نوعی IVF است که اغلب برای زوج‌هایی با ناباروری با عامل مردانه استفاده می‌شود.

با ICSI، یک اسپرم به یک تخمک بالغ تزریق می‌شود. جایگزین ICSI، لقاح مرسوم است که در آن تخمک در یک ظرف پتری با تعداد زیادی اسپرم قرار می‌گیرد و اسپرم به تنهایی تخمک را بارور می‌کند.

انتقال زیگوت به داخل لوله فالوپ (ZIFT) یا انتقال گامت به داخل لوله فالوپ (GIFT) از دیگر روش‌های ART هستند.

با ZIFT، لقاح در آزمایشگاهی مشابه IVF رخ می‌دهد. سپس جنین بسیار کوچک به جای رحم به لوله فالوپ منتقل می‌شود.

GIFT شامل انتقال اسپرم و تخمک به داخل لوله فالوپ است و لقاح در داخل بدن زن رخ می‌دهد.

درمان ناباروری با جراحی

یکی از روش‌های جدید درمان ناباروری، جراحی لاپاراسکوپی است.

در این روش، متخصص زنان و زایمان از این روش برای تشخیص ناباروری استفاده می شود. این روش بسیار راحت است و عوارض کمی دارد و خطرات کمی برای بیماران دارد.

متخصصان ناباروری 2 تا 3 برش در قسمت پایین شکم به وجود می آورد و از دوربین‌های دیجیتال ریز برای بررسی لوله‌های فالوپ، رحم و تخمدان‌ها از نظر چسبندگی، توده، کیست و تحریک عصبی استفاده می‌کنند.

این روش برای قرار دادن تخمک در لوله‌ها کاربرد دارد.

گاهی اوقات، برای درمان چسبندگی رحم و تخمدان یا برداشتن کیست‌ها، جراحی باز شکم مورد نیاز است. این روش معمولاً در صورتی انجام می‌شود که بیمار به دارو پاسخ ندهد.

درمان ناباروری با هیپنوتیزم

برخی از متخصصان معتقدند که هیپنوتیزم می‌تواند با آرام کردن بدن، باروری را افزایش دهد.

این می‌تواند به آماده‌سازی بدن زن برای بارداری کمک کند، به خصوص اگر اضطراب و استرس مانع تصمیم‌گیری‌های بارداری شما شود.

استرس باعث ایجاد واکنش جنگ یا گریز می‌شود و به بدن می‌گوید هورمون‌هایی مانند کورتیزول آزاد کند که به نوبه خود تعادل هورمونی مورد نیاز برای تخمک‌گذاری، لقاح و لانه‌گزینی را مختل می‌کند.

منطقی است که کاهش استرس از طریق هیپنوتیزم می‌تواند باروری را افزایش دهد.

تحقیقات علمی هنوز ارتباط قوی بین هیپنوتیزم و افزایش باروری را اثبات نکرده‌اند.

اگر هیپنوتیزم چیزی است که می‌خواهید امتحان کنید، می‌توانید این تکنیک را با کمک یک روانشناس یاد بگیرید.

کدام روش درمان ناباروری شانس بالاتری دارد؟

همانطور که در بخش قبل اشاره کردیم، حداقل میزان موفقیت روش‌های درمان نازایی 30 درصد است، اما در روش IVF حداقل میزان موفقیت 45 درصد خواهد بود.

به عبارت دیگر، بر اساس تحقیقات و گزارش‌ها، IVF در مقایسه با سایر روش‌ها شانس باروری بالاتری دارد.

بهترین کاندیداها برای این روش، زنانی هستند که تخمدان‌هایشان عملکرد خوبی ندارد.

مردانی که اسپرم غیرطبیعی دارند می‌توانند از این روش برای بچه‌دار شدن استفاده کنند.

علاوه بر این، زنانی که لوله‌های فالوپ مسدود دارند نیز کاندیدای مناسبی برای درمان IVF محسوب می‌شوند.

توجه داشته باشید که این روش درمانی پاسخگو است و میزان موفقیت آن زمانی افزایش می‌یابد که زوجین درمان نازایی خود را به موقع شروع کنند.

به عنوان مثال، زنانی که یائسگی را پشت سر گذاشته‌اند و حتی یائسگی زودرس دارند، از این روش درمان ناباروری نتایج مثبتی دریافت نخواهند کرد.

راه‌ های موثر بر پیشگیری از نازایی

نازایی یکی از بزرگترین مشکلاتی است که ممکن است افراد در طی زندگی تجربه کنند.

با رعایت چند نکته مهم می‌ توانید از ناباروری پیشگیری کرده و همواره می‌ توانید تخمک گذاری کاملاً سالم و بی‌ نقصی داشته باشید و هر موقع که تمایل داشته باشید لقاح اتفاق می افتد و می‌توانید برای فرزندآوری اقدام نمایید.

متخصصان معتقدند که عدم تعادل هورمونی در بدن می‌ تواند تا حد زیادی خطرناک باشد و عامل مهمی بر بروز ناباوری باشد.

بهتر است که در صورت مواجهه با چنین آسیبی سریعاً برای درمان اقدام کنید تا مبادا به آسیب‌ های جانبی یا نازایی تبدیل شود.

همواره این نکته را به یاد داشته باشید که وجود هرگونه کیست در تخمدان‌ ها مانع از عملکرد طبیعی این بخش از رحم میشود.

ممکن است به واسطه رشد انواع تومورهای سرطانی این قسمت از بدن دچار اختلال شده و ناباروری رخ دهد.

متخصصان می‌ توانند با رفع و درمان این کیست‌ ها شرایط را برای بارداری فراهم کنند.

مهم است که پیش از شدت گرفتن این عوارض جهت رفع آنها اقدام نمایید.

متخصصان بر این باورند که اگر افراد به طور مداوم و پیوسته از مواد حاوی الکل یا مواد مخدر استفاده کنند بیش از دیگران در معرض ابتلا به نازایی قرار می‌ گیرند.

البته برای پیشگیری از چنین عارضه‌ ای مهم است که به هیچ عنوان از این مواد مضر استفاده نشود.

یکی از مهمترین روش های پیشگیری از بروز نازایی کنترل وزن است.

اگر شخص با اضافه وزن مواجه باشد قطعاً بارداری برای آنها سخت می شود و ممکن است لقاح بین تخمک و اسپرم با اختلال مواجه شود.

این افراد برای پیشگیری از نازایی باید در اسرع وقت با روش‌ های ایمن وزن خود را کاهش داده تا از وضعیت جسمانی ایده‌ آل بهره‌ مند باشند.

همواره به یاد داشته باشید که داشتن استرس و تنش مانعی جدی برای بارداری می‌ باشد.

پس اگر با وجود اقدام به بارداری استرس و تنش بسیار زیادی را متحمل میشوید باید بدانید که احتمال نازایی و ناباروری بسیار زیاد خواهد بود و مهم است که با ذهن آرام و آسوده اقدام به بارداری نمایید.

مهم است بدانید که اگر افراد ورزش‌ های شدید انجام دهند و میزان چربی بدن بیش از حد طبیعی کاهش پیدا کند احتمال بروز نازایی نیز افزایش خواهد یافت.

البته بانوانی که سیکل قاعدگی بسیار کوتاه دارند در معرض چنین آسیبی قرار می‌ گیرند.

مهم است که با وجود این عوارض سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا اقدامات لازم برای پیشگیری از نازایی انجام شود.

بهتر است که برای انجام فعالیت‌ های ورزشی تمرینات خود را در حد متعادل و متناسب با توان جسمانی، انجام دهید و مبادا در این روند زیاده‌ روی اتفاق افتاد.

نکات پایانی

ناباروری یکی از مشکلاتی است که ذهن افراد را به خود مشغول کرده و افراد با نگرانی و استرس زیاد به دنبال راه‌ های موثر جهت بهبود این آسیب هستند.

گاهاً پیش می‌ آید که افراد هیچگونه مشکلات جسمانی ندارند اما نمی‌ توانند برای یک بارداری طبیعی اقدام کنند.

البته متخصصان آزمایشات و چکاپ های لازم را انجام می‌ دهند تا بتوانند علت اصلی آسیب را پیدا کنند.

به یاد داشته که روش‌ های تخصصی برای تمامی افراد کاربرد ندارد و با توجه به علت نازایی و همچنین بسته به وضعیت جسمانی افراد روشی که پزشک مناسب بداند انجام می‌ پذیرد.

امروزه با وجود روش های درمانی نوین و پیشرفته آسیب‌ هایی مانند نازایی خیلی زود رفع و درمان میشود و دیگر نگرانی از این بابت باقی نمی‌ ماند.

مهم است که برای فرزندآوری در زمان مناسب اقدام کنید تا اگر با مشکل ناباروری مواجه هستید زمان و فرصت کافی برای طی کردن دوره‌ های درمانی را داشته باشید.

متخصصانی که در زمینه زنان فعالیت دارند همانند دکتر نرجس شعاع حسنی به تمامی بانوان هشدارهای لازم را اعلام می‌ کنند و معتقدند که به محض مشاهده هر کدام از علائم نامعقول باید به پزشک مراجعه کرده تا پیش از گسترش آسیب، درمان‌ های تخصصی انجام پذیرد.

بسیاری از آسیب‌ ها اگر در مراحل اولیه درمان شوند به طور قطعی بهبود پیدا می‌ کنند.

در صورت کوتاهی و سهل انگاری ممکن است به آسیبی بزرگ مانند نازایی تبدیل گردد و از این بابت افراد متحمل پرداخت هزینه‌ های زیاد شده و باید روش‌ های درمانی گاهاً پرخطر و پر آسیب را سپری نمایند.